{"id":2251,"date":"2012-08-20T06:09:25","date_gmt":"2012-08-20T06:09:25","guid":{"rendered":"http:\/\/wloczykije.eu\/?p=2251"},"modified":"2013-01-24T11:51:18","modified_gmt":"2013-01-24T11:51:18","slug":"za-fasadami-amsterdamu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wloczykije.eu\/?p=2251","title":{"rendered":"Za fasadami Amsterdamu"},"content":{"rendered":"
\"Kana\u0142orama\"<\/a>

Historyczne centrum holenderskiej stolicy rozrasta\u0142o si\u0119 nie tylko w g\u0142\u0105b l\u0105du, lecz r\u00f3wnie\u017c w g\u0142\u0105b morza. Kolejne kana\u0142y, \u015bluzy i tysi\u0105ce pali pozwala\u0142y miastu rozwija\u0107 si\u0119 na p\u00f3\u0142noc. Siedemnasto- i osiemnastowieczna niderlandzka my\u015bl urbanistyczna by\u0142a co najmniej r\u00f3wnie efektywna co wsp\u00f3\u0142czesna praktyka polska \u00a0(i zdecydowanie bardziej efektowna).<\/p><\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Fasadowe<\/a>

Cho\u0107 kana\u0142y i szpalery drzew przyczyniaj\u0105 si\u0119 do stworzenia przyjaznej przestrzeni miejskiej, chwilami mo\u017cna poczu\u0107 si\u0119 nieco przyt\u0142oczonym nieprzerwanymi ci\u0105gami urokliwych fasad zwie\u0144czonych sp\u0142ywami wolutowymi w\u0105skich dom\u00f3w.<\/p><\/div>\n

\"Wszystkie<\/a>

(Zw\u0142aszcza gdy otwieraj\u0105 luki armatnie i szykuj\u0105 si\u0119 do ostrza\u0142u.)<\/p><\/div>\n

\"Wiek<\/a>

Nieliczne (i w wi\u0119kszo\u015bci nieczynne jako miejsca kultu) ko\u015bcio\u0142y tylko gdzieniegdzie wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 zza budynk\u00f3w.<\/p><\/div>\n

\"Kolorowa<\/a>

Oczywi\u015bcie widoczne s\u0105 te\u017c otwarte przestrzenie, przygotowane wr\u0119cz jako pogodne punkty przechadzek i spotka\u0144…<\/p><\/div>\n

\"Szara<\/a>

…mi\u0119dzy innymi poprzez zast\u0119powanie archaicznych generator\u00f3w kork\u00f3w, ha\u0142asu i stresu, zwanych te\u017c wielopasmowymi ulicami i wielopoziomowymi skrzy\u017cowaniami…<\/p><\/div>\n

\"Plac<\/a>

…architektur\u0105 przestrzenn\u0105 bardziej dopasowan\u0105 do tkanki miejskiej (tu\u017c obok placu widocznego na tym i poprzednim zdj\u0119ciu znajduje si\u0119 siedziba amsterdamskiego biura planowania przestrzennego)…<\/p><\/div>\n

\"Klaustrofobia<\/a>

…lecz same budynki mog\u0105 sprawia\u0107 wra\u017cenie nieco \u015bci\u015bni\u0119tych, b\u0105d\u017a wr\u0119cz klaustrofobicznych.<\/p><\/div>\n

\"Za<\/a>

Nic bardziej mylnego! Przynajmniej w przypadku co bardziej reprezentacyjnych domostw, po wej\u015bciu do \u015brodka mo\u017cna si\u0119 przekona\u0107 o przestronno\u015bci wn\u0119trz.<\/p><\/div>\n

\"Ku<\/a>

Pola widzenia nie ograniczaj\u0105 nawet sufity. A nasza mobilno\u015b\u0107 po mie\u015bcie by\u0142a w du\u017cej mierze nieograniczona dzi\u0119ki posiadaniu (i odnajdywaniu w przypadku zgubienia) kart I Amsterdam daj\u0105cej wst\u0119p do wi\u0119kszo\u015bci obiekt\u00f3w muzealnych i wystawienniczych w mie\u015bcie (jak te\u017c darmowych krokiet\u00f3w i kaw, ale o tym innym razem – p\u00f3ki co sp\u00f3jrzmy raz jeszcze w g\u00f3r\u0119…).<\/p><\/div>\n

\"Czy<\/a>

R\u00f3wnie\u017c widoki w d\u00f3\u0142 bywaj\u0105 imponuj\u0105ce, tak jak w przypadku kamienicy s\u0142u\u017c\u0105cej obecnie za muzeum biblijne.<\/p><\/div>\n

\"Studnia<\/a>

I cho\u0107 niekt\u00f3re widoki z okien mog\u0105 sugerowa\u0107, \u017ce wra\u017cenie ciasnoty by\u0142o uzasadnione…<\/p><\/div>\n

\"G\u0142owy<\/a>

…w rzeczywisto\u015bci mi\u0119dzy rz\u0119dami budynk\u00f3w skryte s\u0105 przestronne ogrody. Jest to mo\u017cliwe dzi\u0119ki \u015bwiadomej planistyce miejskiej, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 zamiast trzech r\u00f3wnoleg\u0142ych rz\u0119d\u00f3w budynk\u00f3w otaczano kamienicami prostok\u0105tn\u0105 otwart\u0105 przestrze\u0144 przeznaczon\u0105 na ziele\u0144 prywatn\u0105. Mieli\u015bmy szcz\u0119\u015bcie trafi\u0107 na dzie\u0144 otwarty \u015br\u00f3dmiejskich ogrod\u00f3w (bo trudno je nazwa\u0107 ogr\u00f3dkami) i kamienicznych willi. Rezydencje przyci\u0105ga\u0142y t\u0142umy, nie tylko turyst\u00f3w, lecz r\u00f3wnie\u017c samych Holendr\u00f3w.<\/p><\/div>\n

\"\u0141o\u017ce<\/a>

Niestety odwiedzaj\u0105cym nie dozwolone by\u0142o odpoczywanie w miejscach ewidentnie do tego przez projektant\u00f3w przeznaczonych. A buduj\u0105cy przed stuleciami domy potrafili pomy\u015ble\u0107 o r\u00f3\u017cnych wygodach.<\/p><\/div>\n

\"Masowi<\/a>

(Zreszt\u0105 z pewno\u015bci\u0105 mogli przy tym liczy\u0107 na pomoc do\u015bwiadczonych budowla\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych obrazkowe podpisy mo\u017cna wci\u0105\u017c spotka\u0107 w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach miasta.)<\/p><\/div>\n

\"Ogr\u00f3dek<\/a>

Najbardziej przewiduj\u0105cy inwestorzy w trakcie boom\u00f3w mieszkaniowych nast\u0119puj\u0105cych po tworzeniu kolejnych partii l\u0105du wykupywali nie tylko s\u0105siednie dzia\u0142ki (by m\u00f3c wybudowa\u0107 przestronny dom, ew. o dw\u00f3ch fasadach), lecz r\u00f3wnie\u017c te naprzeciwleg\u0142e, aby m\u00f3c po\u0142\u0105czy\u0107 ogrody i znale\u017a\u0107 miejsce na stajni\u0119 i mieszkania dla s\u0142u\u017cby, ew. dla m\u0142odszego pokolenia.<\/p><\/div>\n

\"Zimowy<\/a>

Poza wozami zim\u0105 na podr\u00f3\u017ce po mie\u015bcie przydawa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c alternatywne formy transportu.<\/p><\/div>\n

\"R\u00f3\u017cowy<\/a>

Jednak spacery po ogr\u00f3dkach cz\u0119\u015bciej by\u0142y utrudniane (urozmaicane) ni\u017c u\u0142atwiane, np. poprzez aran\u017cacje \u017cywop\u0142ot\u00f3w i kwiat\u00f3w podkre\u015blaj\u0105cych architektur\u0119 domu.<\/p><\/div>\n

\"Kr\u0119ta<\/a>

B\u0105d\u017a podziwia\u0107 architektur\u0119 krajobrazy z samego domostwa.<\/p><\/div>\n

\"Czasem<\/a>

Zielone aran\u017cacje pozwalaj\u0105 tez przysta\u0107 na chwil\u0119, by pow\u0105cha\u0107 kwiatki — prawie jak u Mehoffera<\/a>.<\/p><\/div>\n

\"Kilka<\/a>

Ogrody stwarzaj\u0105 zreszt\u0105 okazj\u0119 na chwil\u0119 spoczynku nie tylko dla ludzi. Warto z niej skorzysta\u0107 zw\u0142aszcza w upalne dni lata.<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[38],"class_list":["post-2251","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zachod","tag-benelux"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wloczykije.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wloczykije.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wloczykije.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wloczykije.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wloczykije.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2251"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wloczykije.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2373,"href":"https:\/\/wloczykije.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2251\/revisions\/2373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wloczykije.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wloczykije.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wloczykije.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}